|
Το πολεμικό τρίπτυχο μιας γυναίκας, είναι ο τίτλος του βιβλίου της Κατίνας Μπάιλα - Σιδερή, που ήταν μια σπουδαία προσωπικότητα της πνευματικής ζωής της Σύρου αλλά και των Κυκλάδων.
Στο εισαγωγικό σημείωμα του βιβλίου, ο σπουδαίος Συριανός Ευάγγελος Ρούσσος, γράφει: «Το 2010 συμπληρώνονται 60 χρόνια από τότε που το νήμα της ζωής της κόπηκε πολύ πρόωρα και πολύ επώδυνα.
Η Κατίνα Μπάιλα - Σιδερή (1906-1950) ανήκε στους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του Μεσοπολέμου στη Σύρα. Σε νεαρότερη ηλικία, περίπου 25 χρόνων, συνεργαζόμενη με τη συνομήλική της, επίσης Συριανή, Ρίτα Μπούμη έγινε συνεκδότρια του πρωτοποριακού για την εποχή του λογοτεχνικού περιοδικού «Κυκλάδες».
Με τις πρωτοβουλίες της γύρω από αυτή την έκδοση, αλλά και με συμμετοχή της σε κάθε πολιτιστική προσπάθεια, σε τοπικό ή και ευρύτερο επίπεδο, η Κατίνα Μπάιλα - Σιδερή, στη διάρκεια της σύντομης αυτής ζωής της, συντέλεσε όσο λίγοι στον αγώνα γενικά για την ανέλιξη της κοινωνίας και ειδικά για τα δικαιώματα της γυναίκας, της ανάπτυξης της προσωπικότητάς της και την κοινωνική προαγωγή της...».
«Το πολεμικό τρίπτυχο μιας Γυναίκας», που βρέθηκε στα κατάλοιπά της, αναφέρεται στον Πόλεμο, στην Κατοχή και στην Απελευθέρωση της Σύρου. Πρόκειται για μια μοναδική στο είδος της μαρτυρική κατάθεση για τη δοκιμασία του Συριανού λαού σ’ εκείνη την εφιαλτική περίοδο.
Είναι γραμμένο όχι σαν ανάμνηση βιωμένων γεγονότων και καταστάσεων, αλλά σαν τραγική κραυγή αγωνίας στις ίδιες τις ώρες που τα περιγραφόμενα εκδηλώνονται στο προσκήνιο της τοπικής Ιστορίας. Στην ουσία έχουμε να κάνουμε με ένα ημερολόγιο, μολονότι ο χαρακτηρισμός αυτός τυπικά δεν ευνοείται, επειδή η συγγραφέας έχει τους λόγους της να αποσιωπά ημερομηνίες και ονόματα...».
Ο Διευθυντής Σύνταξης του περιοδικού «ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ», Ηλίας Νταλούμης, σχολιάζοντας το βιβλίο της Κατίνας Μπάιλα - Σιδερή, γράφει:
«Γραφή μεστή και δυνατή. Ταυτόχρονα με μια δωρική λιτότητα που αναγκάζει τον αναγνώστη να παραμένει σε εγρήγορση. Κυριολεκτικά «κολλημένος» στο κείμενο. Γίνεται αμέσως εμφανές ότι όταν η Κ. Μπάιλα - Σιδερή έγραφε αυτές τις σελίδες κατείχε την τέχνη του λόγου και της αφήγησης. Το βιβλίο είναι έντονα συναισθηματικό και ταυτόχρονα άκρως ρεαλιστικό. Αυτό βέβαια μπορεί να ακούγεται ως αντίφαση, είναι όμως μια πραγματικότητα. Τα γεγονότα μπορεί να δίνονται μέσα από τη ματιά μιας γυναίκας που βρίσκεται στη δίνη του πολέμου, την ίδια ώρα όμως περιγράφονται με ακρίβεια ενός επιστήμονα που μετέχει ως κριτής σε κάποιο πείραμα. Δεν γίνονται αναφορές σε συγκεκριμένα άτομα ή περιστατικά. Σίγουρα όμως οι Συριανοί μπορούν να «διαβάσουν ανάμεσα στις γραμμές» και να αναγνωρίσουν πρόσωπα και πράγματα. Η Κατίνα Μπάιλα - Σιδερή υπήρξε προσωπικότητα, μ’ όλη τη σημασία της λέξης».
Kαι ο Η. Νταλούμης συνεχίζει:
«Η Κ. Σιδερή γεννήθηκε στη Σύρο το 1906 από γονείς που είχαν γνωρίσει το σχολείο μόνο απ’ έξω. Φρόντισαν όμως η ίδια να φοιτήσει στους «Φρέρηδες» ήτοι τη Γαλλική Σχολή των Φρερ και να πάρει όπως αποδεικνύεται μια γερή παιδεία και καλλιέργεια…». Τώρα αν σκεφτούμε ότι πέθανε νεότατη, το 1950, κι άφησε 22 διηγήματα, 20 ποιήματα και 6 θεατρικά, ενώ μετέφρασε από τα γαλλικά δύο μυθιστορήματα κι ένα διήγημα, όντας ταυτόχρονα σύζυγος και μητέρα δύο μικρών παιδιών, τότε σίγουρα πρέπει να παραδεχτούμε ότι η Κατίνα Μπάιλα - Σιδερή είναι τουλάχιστον μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση. Δεν ξέρω αν «Το πολεμικό τρίπτυχο μια γυναίκας» αποτελέσει εμπορική επιτυχία…Προσωπικά το απόλαυσα και νιώθω ευτυχής που το διάβασα.»
Ο Αντώνης Μαρκουλής στο βιβλίο «Εκατό παρά πέντε χρόνια», ένα αφιέρωμα στο Λύκειο των Ελληνίδων Σύρου αναφέρεται στην Κατίνα Σιδερή, που διετέλεσε πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων (1942-1945) με επαινετικά σχόλια: «Η παρουσία της κας Σιδερή, γυναίκας ικανής και δυναμικής επέτυχε όπως το Λύκειο κρατηθεί μέσα στις εθνικές παραδόσεις… Ήταν 22 Νοεμβρίου του 1944. Η Ελλάδα είχε απελευθερωθεί. Οι δυνάμεις κατοχής δεν υπήρχαν πια και ο αέρας της ελευθερίας γεμίζει τις ψυχές όλων. Έχουν περάσει 20 μήνες σχεδόν από το προηγούμενο συμβούλιο, γεμάτοι πόνο και αγωνία βομβαρδισμών και εξαθλίωσης και το Διοικητικό Συμβούλιο του Λυκείου συνέρχεται, υπό την προεδρία της κ. Κατίνας Σιδερή, εις την οποίαν το Λύκειο οφείλει πολλά…».
MΑΙΡΗ ΡΩΤΑ, Αρχαιολόγος
|
