Η περίοδος ανάπτυξης της ελληνικής ακτοπλοΐας έχει λήξει και ο κλάδος βαδίζει εντός ναρκοπεδίου, καθώς τα επιχειρηματικά σχέδια του παρελθόντος βασίστηκαν σε μια σταθερή ανάπτυξη η οποία όμως τερματίστηκε, λόγω των δυσμενών εξελίξεων στη διεθνή οικονομία, εκτιμάει σε μελέτη της, για το μέλλον της ακτοπλοΐας, η XRTC εταιρεία - σύμβουλος επί θεμάτων χρηματοδότησης της ναυτιλίας.
Με δεδομένη τη μείωση κατά 40% που καταγράφεται στο ποσοστό διακίνησης επιβατών και φορτίων κατά το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2009, καθώς και την έλλειψη αναπτυξιακής πολιτικής από τις περισσότερες εταιρείες εκτιμάται, στη μελέτη, ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος περαιτέρω συρρίκνωσης του μεταφορικού έργου το οποίο δεν αποκλείεται να φθάσει στο 60% προηγούμενων ετών!
«Η συχνή χρήση των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών ενδέχεται να μειωθεί και παράλληλα η κερδοφορία των περασμένων ετών, κατά τους μήνες Μάιο, Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, να εξαφανιστεί. Παράλληλα, το κόστος καυσίμων που παραμένει σε υψηλά επίπεδα θα επιδεινωθεί λόγω και της ενίσχυσης του δολαρίου έναντι του ευρώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες με αποτέλεσμα οι τάσεις κερδοφορίας προ φόρων και αποσβέσεων να προβλέπονται αρνητικές με ελάχιστες διαφοροποιήσεις για τους κύριους παίκτες», αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της XRTC Γιώργος Ξηραδάκης.
Σύμφωνα με τη μελέτη οι ακτοπλοϊκές εταιρείες για το επόμενο χρονικό διάστημα θα πρέπει, πρακτικά, να ξεχάσουν κάθε σκέψη για αύξηση στους ναύλους, διαφοροποιώντας την τιμολογιακή πολιτική τους προκειμένου να επιβιώσουν… «Οι τιμολογιακές στρατηγικές των ακτοπλοϊκών εταιρειών θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους τη νέα οικονομική κατάσταση της χώρας. Είναι αδύνατον πλέον για τον μέσο χρήστη των ακτοπλοϊκών πλοίων (επιβάτη, μεταφορέα κ.λπ.) να ακολουθήσει περαιτέρω αυξήσεις ή ακόμη και διατήρηση των σημερινών ναύλων, όταν ο προσωπικός πλούτος του συρρικνώνεται. Ηδη το καλοκαίρι που διανύουμε η πτώση της κίνησης αγγίζει το 20% και το χειρότερο είναι ότι η αγορά χάνει τα κύρια χαρακτηριστικά της τελευταίας 8ετίας που ήταν η διεύρυνση της εποχικότητας, αλλά και η συχνή χρήση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων από τους χρήστες. Ο κύριος ανταγωνιστής εξάλλου της ακτοπλοΐας, το αεροπλάνο, συμμορφώθηκε με τους κανόνες της ύφεσης και έλαβε και την «άφεση αμαρτιών» του ρυθμιστή ρυθμίζοντας τα όρια του ανταγωνισμού», αναφέρεται στην μελέτη. Η απελευθέρωση της ακτοπλοϊκής αγοράς είναι γεγονός ότι έφερε κύμα ευφορίας, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς το επιβατικό κοινό. Ωστόσο, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις ακτοπλοϊκές εταιρείες, ειδικότερα σε ορισμένες γραμμές, έλαβε εντονότατες διαστάσεις με αποτέλεσμα ακόμη και οι ίδιες οι εταιρείες, που τον επεδίωκαν, να μην κατάφεραν να πετύχουν τα κέρδη που σχεδίαζαν, καθώς η αγορά εισήλθε σε έναν ανελέητο πόλεμο τιμών που ουσιαστικά την κατέστησε αδύνατη. Για παράδειγμα στη γραμμή Πειραιάς - Ηράκλειο όταν δραστηριοποιούνταν δύο εταιρείες είχαν ετήσια κέρδη 100 εκατ. ευρώ, ενώ όταν εισήλθε και τρίτη, αυξάνοντας τον αριθμό των πλοίων, τα ετήσια κέρδη μειώθηκαν στα 70 εκατ. ευρώ λόγω των προσφορών και της μείωσης των ναύλων ως αποτέλεσμα του έντονου ανταγωνισμού. «Ετσι όπως υλοποιήθηκε ο ανταγωνισμός λειτούργησε προς την κατεύθυνση αποδυνάμωσης του κλάδου σε τέτοιο βαθμό που φαίνεται πολύ δύσκολο να ξεπεραστεί η παρούσα κατάσταση χωρίς αλλαγή του τρόπου εξυπηρέτησης των χρηστών σε ετήσια βάση», αναφέρεται στη μελέτη της XRTC.
Μάλιστα, στη μελέτη, εκτιμάται ότι δεν είναι απίθανο να επανέλθουν πολλά νησιά της χώρας σε περιορισμένη κάλυψη, δηλαδή ενώ σήμερα εξυπηρετούνται ημερησίως στο επόμενο χρονικό διάστημα να καλύπτονται κάθε δύο η τρεις ημέρες ή ακόμη και εβδομαδιαίως. «Ολοι πρέπει να αντιληφθούν ότι οι εποχές των αλλεπάλληλων παραδόσεων νεότευκτων πλοίων έχουν περάσει και ο στόχος είναι μια νέα, εκ βάθους μελετημένη ακτοπλοϊκή πολιτική που θα φέρει τον ορθολογισμό στη θέση των λούσων και την οικονομία στη θέση της ασύστολης σπατάλης που πολλές φορές το κράτος ωθούσε, μη αντιλαμβανόμενο το κόστος μεταφοράς, αλλά αφουγκραζόμενο μόνο τα αιτήματα των μικρών κοινωνικών ομάδων», προτείνει ο διευθύνων σύμβουλος της XRTC.
Συνδικαλιστικές απαιτήσεις «Οι πρακτικές της συνδικαλιστικής πίεσης που ταλανίζουν τον κλάδο επί σειρά δεκαετιών πρέπει να αλλάξουν και να προσεγγίσουν το θέμα με τη λογική: “όχι πόσα μπορούμε να κερδίσουμε, αλλά για το πόσο θα μπορεί να υπάρχει σίγουρη εργασία για τους πολλούς”. Οι αρτηριοσκληρύνσεις της εσωστρεφούς στρατηγικής για εργασία των ναυτικών και της διαχρονικής διατήρησης απαρχαιωμένων εργασιακών απολαβών πρέπει να δώσει ουσιαστικά τη θέση της σε μια επιθετική στρατηγική που θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη του κλάδου, όχι μόνο μέσα στη μικρή θάλασσα του Αιγαίου, αλλά γενικότερα σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης όπως παραδοσιακά γινόταν στο παρελθόν», αναφέρεται στη μελέτη της XRTC.
Του Nικου Mπαρδουνια
|