Η κοσμοπολίτισσα Μύκονος, ο τόπος που λατρεύουν οι επώνυμοι αυτής της γης και ονειρεύονται οι απλοί θνητοί, εξακολουθεί να κρατά ζωντανές τις παραδόσεις της και την απλότητα στην καθημερινή ζωή των μο­νίμων κατοίκων της.

Αν μπορούμε να πούμε ότι ένα προϊόν έχει ταυτιστεί απόλυτα με το νησί, αυτό δεν μπορεί να είναι άλλο από την περίφημη "κοπανιστή" Μυκόνου. Η "κοπανιστή" είναι ένα μαλακό τυρί με έντονα πιπεράτη γεύση, για το οποίο χρησιμοποιείται ως βάση η "τροβολιά", επίσης μαλακό μυκονιάτικο τυρί, αφού υποστεί ζύ­μωση για τουλάχιστον 25 μέρες. Πάντως, όσο περνά ο καιρός, τόσο η "κοπανιστή" γίνεται πιο πικάντικη.

Ένας θαυμάσιος μεζές για ούζο, που συνηθίζεται πολύ στη Μύκονο, είναι η "μόστρα με κοπανιστή", όπου μόστρα είναι το μυκονιάτικο παξιμάδι, βρεγμένο με λίγο νερό ή και λίγο ελαιόλαδο και αλειμμένο με "κο­πανιστή", πάνω από την οποία έχουμε στύψει ντομάτα. Άλλο γνωστό τυρί της Μυκόνου είναι το "ξυνοτύρι". Από τον Οκτώβρη ως τα Χριστούγεννα έχουμε και στη Μύκονο -κάθε χρόνο- τα "χοιροσφάγια".

Τα κυριό­τερα παρασκευάσματα από χοιρινό της μυκονιάτικης γαστρονομίας είναι το "λαρδί", το "λουκάνικο" που ψήνεται στο αλάτι και στον ήλιο και τρώγεται τηγανητό ή σαν σαλάμι αέρος, αν το αφήσουμε να στεγνώσει περισσότερο και φυσικά η "λούζα" η κορωνίδα όλων, η οποία είναι φιλέτο χοιρινό ψη­μένο στον ήλιο με θρούμπι, ρίγανη και αλάτι και τρώγεται κομμένη σε πολύ λεπτές φέ­τες. Φτιάχνουν και "παίδες", επίσης ψημένες στον ήλιο και τον αέρα, "γλίνα" (λίπος που νοστιμίζει τα φαγητά), "σίσερα" ή "σύγλινα" (τσιγαρισμένα κομματάκια χοιρινού που διατηρούνται στη γλίνα τους), "χοιροκεφαλή βραστή με λάχανα" και μπόλικο λε­μόνι, κεφτέδες "χοιροσφαΐσιοι", "φλεμόνια στιφάδο" αλλά και συκωτάκια τηγανητά. Οι δύο τελευταίοι μάλιστα μεζέδες θεωρούνται κλασικοί για το τραπέζι, που ολοκληρώ­νει την τελετουργία του "χοιροσφαγιού".

Η μυκονιάτικη κουζίνα περιλαμβάνει επίσης συνταγές με χορταρικά όπως τα "σφαρράγια με αβγά" ή τα "απορίχια με κουκιά", συνταγές με όσπρια όπως "φασολάκια μαυρο­μάτικα με την τηγάνιση" ή "ρεβίθια με μπουράτζα" (κηπευτικό) και φυσικά αμέτρητες συνταγές για ψάρια και θαλασσινά: "μουγκρί πηχτή", "σαλάχι σκορδαλιά", "λολοί χτα­ποδιών τηγανητοί", "κολλησιάνοι με κουρκούτι" και άλλα πολλά. Και βέβαια δεν πρέ­πει να ξεχάσουμε τους "μαραθοκεφτέδες", τα "σκορδομακάρονα", τους "χουχουλιούς (σαλιγκάρια) γιαχνί ή πιλάφι", τις "πράσινες τηγανητές ντομάτες" αλλά και τα "μικρόπουλα στη γλίνα". Αν μετά απ' όλα αυτά χρειαζόσαστε ένα γλυκό φινάλε, τα "αμυγδαλωτά" και τα "καλαθάκια" αμυγδάλου μα­ζί με το "παστέλι" και τη "μελόπιτα", σίγουρα θα σας ικανοποιήσουν απόλυτα με την νοστιμιά τους.

Της λαογράφου, Κατερίνας Μαρινάκη