Μια κουκκίδα στο χάρτη του Αιγαίου, κάπου ανάμεσα στην Ιο και τη Φολέγανδρο. Σαν καράβι που θαλασσοδέρνεται χιλιάδες χρόνια τώρα.
Σαν μια κιβωτός που μεταφέρει τους θησαυρούς των Κυκλάδων, μια ολόλευκη Χώρα, μια άγρια γη που βγάζει κρασί και λάδι, βυζαντινούς ναούς, παρθένες παραλίες και μερικούς από τους πιο αυθεντικούς νησιώτες. Η Σίκινος, που γοήτευσε τον Ελύτη, παραμένει ένας ύμνος στο φως, στη θάλασσα και την ελληνική παράδοση
Κάποτε, λέει, οι γυναίκες της Λήμνου θέλησαν να αποτινάξουν τον ανδρικό ζυγό κι έσφαξαν όλους τους άνδρες του νησιού. Η κόρη του βασιλιά Θόαντα, για να τον σώσει, τον έριξε στη θάλασσα μέσα σ' ένα πιθάρι που ταξίδεψε μέχρι την Οινόη. Οι ψαράδες μάζεψαν το πιθάρι και ο Θόας αφού ενώθηκε με μια Ναϊάδα γέννησε τον Σίκινο. Σαν εγγονός του Διόνυσου που ήταν, δεν θα μπορούσε να μην έχει την εύνοια του παππού του. Ετσι η μικρή Σίκινος ή αλλιώς Οινόη γέμισε αμπελώνες παράγοντας το εξαιρετικό κρασί που θα δοκιμάσουμε ακόμη και σήμερα. Ιωνες, Δωριείς, Αθηναίοι, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί και Τούρκοι πέρασαν απ' αυτόν τον απομακρυσμένο τόπο που ρήμαξε από τις πειρατικές επιδρομές, για να φτάσει τώρα να έχει λιγοστούς μόνιμους κατοίκους και τόσα παιδιά όσα μπορούν να μετρηθούν στα δάχτυλα των χεριών.
Το Κυκλαδονήσι των 41 τ. χλμ. είναι μια όαση στη βαβούρα των γειτονικών τουριστικών νησιών. Είναι εκείνο που αποζητούν οι λάτρεις του κυκλαδίτικου χρώματος, της αυθεντικότητας και της ηρεμίας. Λούζεται στο φως, ορθώνοντας τα ολόλευκα σπίτια πάνω σε γυμνούς βράχους που χτυπά το ανταριασμένο Αιγαίο. Και αν οι παραλίες είναι λιγοστές, η γοητεία του οικισμού και της φύσης είναι τέτοια που ισοφαρίζει την ευχαρίστηση που πιθανόν να προσφέρουν οι ακτές άλλων νησιών.
Το πλοίο της γραμμής και τα καΐκια από τη γειτονική Φολέγανδρο δένουν στο μοναδικό λιμάνι της Σικίνου, το ψαροχώρι της Αλοπρόνοιας. Ο μικρός παραθαλάσσιος οικισμός που πήρε το όνομά του από τις λέξεις αλς + πρόνοια, δηλαδή φροντίδα της θάλασσας, προσφέρει απλές χαρές στον επισκέπτη. Μια βουτιά στα καθαρά νερά μπροστά στην αμμουδιά, ένα γεύμα με ολόφρεσκο ψάρι από τις ψαρόβαρκες που φτάνουν κάθε πρωί εδώ, έναν ήσυχο ύπνο στα ενοικιαζόμενα δωμάτια και ανέμελες στιγμές με παρέα και κρασί σ' ένα σκηνικό που θυμίζει ελληνική ταινία. Από το λιμάνι επίσης θα ξεκινήσουμε τη βαρκάδα δίπλα στην ακτογραμμή μέχρι τις παραλίες του νησιού. Κάτω από το πέταγμα των γλάρων θα φτάσουμε στον Αγιο Παντελεήμονα, τον Αγιο Ιωάννη, τον Αγιο Νικόλαο, το Διαλισκάρι, τον Αγιο Γεώργιο, τα Σαντοριναίικα ή ακόμη στο βορειοανατολικό ακρωτήρι της Μάλτας. Οι ξαπλώστρες, η πολυκοσμία και η δυνατή μουσική δεν έχουν θέση. Εδώ είσαι εσύ, ο Ηλιος, το διάφανο νερό, κι όταν η άμμος και το βότσαλο πυρώσουν, η σκιά των γυμνών βράχων θα σε προστατέψει μέχρι να έρθει το βαρκάκι για την επιστροφή. Από το λιμάνι εύκολα φτάνουμε και στη Χώρα. Το λεωφορείο της γραμμής θα μας φέρει 3,5 χλμ. βορειοδυτικά της Αλοπρόνοιας. Γύρω μας κυκλαδίτικη ξερή γη, λίγα αμπέλια και ξερολιθιές. Σε μια στροφή αντικρίζουμε τη Χώρα. Πρόκειται για δύο οικισμούς αντικριστά χτισμένους σε λόφους που απέχουν λίγα μέτρα. Από τη μια είναι το Χωριό και από την άλλη το Κάστρο. Το πρώτο, σαν ζωγραφιά, μας υποδέχεται στα στενά σοκάκια με τα κάτασπρα σπίτια, τα πεζούλια, τις καμάρες, τα ασβεστωμένα σκαλιά και τα πολύχρωμα πορτοπαράθυρα. Ανάμεσα σε πέτρινα κτίσματα-δείγματα παραδοσιακής κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής και αυλές με ανθισμένες μπουκαμβίλιες θα βρούμε το κτήριο του παλιού ελαιοτριβείου όπου λειτουργεί το Λαογραφικό Μουσείο του νησιού. Αξίζει να ανεβούμε στην κορυφή του βράχου, όπου σ' ένα πραγματικά συναρπαστικό τοπίο πέρα από τους παλιούς ανεμόμυλους στέκει το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής. Καταφύγιο κάποτε των κατοίκων όταν δέχονταν πειρατικές επιδρομές, μοιάζει με φρούριο. Ψηλοί ασβεστωμένοι τοίχοι, πολεμίστρες, ζεματίστρες, κρύπτες και μυστικά περάσματα θυμίζουν τις εποχές που το νησί λεηλατήθηκε και ερήμωσε.
Ανατολικά της Χώρας απλώνεται ο μεσαιωνικός οικισμός του Κάστρου (15ου αι.). Σαν οχυρό πάνω σε ακόμη μια απόκρημνη πλαγιά, στολίζεται από αρχοντικά, αλλά και διώροφα λιτά σπιτάκια. Μικροί λευκοί κύβοι «βλέπουν» από τις βεράντες, που χωρούν ίσα ίσα δυο καρέκλες, το σκούρο μπλε ορίζοντα πέρα από τον γκρεμό. Πάνω από τις ταράτσες ξεπροβάλλει ο μπλε τρούλος της μητρόπολης με τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που πιστεύεται ότι ταξίδεψε μόνη της από την Κρήτη με το καντήλι της αναμμένο. Η εκκλησία της Παντάνασσας, που ιδρύθηκε το 1787, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον αφού φιλοξενεί ένα εκπληκτικό επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο και σπάνιες εικόνες της Κρητικής Σχολής. Στη Σίκινο το Δεκαπενταύγουστο γιορτάζουν την Παναγία με μεγάλο γλέντι. Φαγοπότι με φαβοκεφτέδες, ρεβίθια, ψαρομεζέδες, ντόπια κρέατα και άφθονο σικινιώτικο κρασί προηγούνται της μουσικής και του χορού.
Στο Κάστρο, στο κτήριο της κοινότητας γίνεται προσπάθεια να διασωθεί και να προβληθεί η ιστορία του νησιού. Ετσι στο δεύτερο όροφο του μεσαιωνικού σπιτιού εκτίθενται φωτογραφίες, μεταβυζαντινές εικόνες, χάρτες και κείμενα περιηγητών από το 15ο αιώνα και μετά.
Επόμενος προορισμός μας, το σήμα κατατεθέν και σημαντικότατο αξιοθέατο της Σίκινου, η Επισκοπή. Στην περιοχή της, 4 χλμ. νοτιοδυτικά της Χώρας, εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι Ιωνες άποικοι, όπως δείχνουν τα ίχνη της αρχαίας πόλης. Πριν από λίγα χρόνια ο δρόμος ήταν δύσκολος και πολλοί τον έκαναν με τα πόδια. Η δίωρη πεζοπορία αξίζει ακόμη και τώρα που το λεωφορείο της γραμμής φτάνει στο ναό. Η θέα πέρα από τις απότομες πλαγιές, τα μεγάλα κύματα που σκάνε στα πόδια τους, τα κλιμακωτά χωράφια με τα αμπέλια και ο ανοιχτός ορίζοντας κάνουν το περπάτημα μια αληθινή απόλαυση. Σε θεαματική θέση ο πρώην ναός του Πύθιου Απόλλωνα, ρωμαϊκό μαυσωλείο του 3ου αιώνα, κατοπινός χριστιανικός ναός και οχυρό του 17ου αι., εντυπωσιάζει. Οι φθαρμένοι τοίχοι του περιστοιχίζονται από βυζαντινά παρεκκλήσια, απομεινάρια κελιών και ερείπια της αρχαίας Σικίνου. Τα αρχαία οικοδομικά υλικά άλλαξαν χέρια, οι κολόνες μεταφέρθηκαν και τον 5ο αι. μ.Χ. οι χριστιανοί έφτιαξαν την εκκλησία που βλέπουμε σήμερα, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Τώρα αποπνέει μια παράξενη γοητεία, που συμπληρώνεται από τη φυσική ομορφιά του τοπίου ενώ στ' αυτιά φτάνει μόνο το κρώξιμο ενός γλάρου και το ζουζούνισμα μέσα από τα θυμάρια.
Απλά, καθημερινά, αλλά και αυθεντικά εκείνα που μένουν σαν ανάμνηση από το νησί. Οπως οι βραδιές στη Χώρα, όταν ανάβουν τα φώτα κάτω από τις κληματαριές και τα τραπέζια δεν προλαβαίνουν να γεμίζουν από τα καλούδια του νησιού: σικινιώτικο αρνάκι στο φούρνο με πατάτες, ψάρι που σπαρταρά, σαλάτα με σπιτικό ελαιόλαδο, φρέσκια κάππαρη, ξινόγαλο και αμπελοφάσουλα και όλα αυτά συνοδεύονται πάντα από το φημισμένο σικινιώτικο κρασί.
Κείμενο: Θάλεια Αργείτη
|
Υπόλοιπες Κυκλάδες 
Μια κουκκίδα στο χάρτη του Αιγαίου, κάπου ανάμεσα στην Ιο και τη Φολέγανδρο. Σαν καράβι που θαλασσοδέρνεται χιλιάδες χρόνια τώρα.
