Παραμένει ένας τόπος όπου γεύεσαι τη φύση με όλες τις αισθήσεις. Σχεδόν αφήνεσαι ολοκληρωτικά στην αγκαλιά της. Στα σκοτεινά χρόνια που τα ηφαίστεια και οι γεωλογικές μεταβολές δημιουργούσαν τα Κυκλαδονήσια, κράτησαν για την Ανάφη το άγριο σκηνικό...
...γεμάτη κοφτερούς βράχους, απότομες πλαγιές, χαράδρες, και σπηλιές. Οι αιώνες που πέρασαν άφησαν ανέγγιχτη την άγρια ομορφιά της και την μπόλιασαν με θρύλους, ιστορία και πολιτισμό. Στη σκιά της Σαντορίνης; Παλιά υπήρχε αυτή η αίσθηση στους κατοίκους της Ανάφης, αλλά και των διπλανών μικρών νησιών. Η Σαντορίνη με τα μεγέθη και τον όγκο της δεσπόζει σε όλη την ανατολική γωνιά των Κυκλάδων.
Η Ανάφη σιγά σιγά έγινε γνωστή. Πρώτα με τους ξακουστούς μαστόρους της, οι οποίοι στα μέσα του 19ου αιώνα ήρθαν στην Αθήνα κι έφτιαξαν την περίφημη συνοικία Αναφιώτικα, κάτω από την Ακρόπολη. Στα χρόνια του Εμφυλίου, θα φιλοξενήσει εξόριστους κομμουνιστές, κυρίως διανοούμενους και καλλιτέχνες.
Η Ανάφη άλλαξε, όμως ουδέποτε έχασε την όμορφη όψη και τον άγριο χαρακτήρα της. Οι κάτοικοι από 500 θα μείνουν οι μισοί και η αγροτική παραγωγή και η κτηνοτροφία σβήνουν σταδιακά και παραδίδουν τη σκυτάλη της οικονομίας στον τουρισμό.
Μην πάει ο νους σας όμως στον τουρισμό που ξέρετε από άλλα Κυκλαδονήσια, τα κοσμοπολίτικα. Εδώ υπάρχουν μικρές ξενοδοχειακές μονάδες και ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Το σύνολο 600 κλίνες. «Καλά είμαστε, τι να τις κάνουμε περισσότερες», λένε με χαμόγελο οι ντόπιοι.
Το καράβι σφυρίζει και μπαίνει στο λιμανάκι του Αγίου Νικολάου. Τώρα το καλοκαίρι φτάνει τρεις φορές την εβδομάδα από τον Πειραιά. Καθημερινά έρχεται και ένα μικρότερο από τη Σαντορίνη.
Γύρω από το λιμανάκι έγιναν τα τελευταία χρόνια μαγαζιά, ταβέρνες και καφετέριες. Από το λιμάνι ξεκινάει ο ασφάλτινος δρόμος για το μοναδικό οικισμό του νησιού, τη Χώρα, που κι αυτή, όπως και οι άλλες Χώρες των νησιών μας, είναι κτισμένη στους πρόποδες του βουνού.
Για όποιον δεν φέρει αυτοκίνητο ή δίκυκλο μαζί του, κανένα πρόβλημα. Η κοινότητα έχει δικό της λεωφορείο, που όλη τη μέρα εκτελεί δρομολόγια από το λιμάνι στη Χώρα, τις παραλίες και τα αξιοθέατα του νησιού.
Τρία χιλιόμετρα ζιγκ ζαγκ ανηφόρας μέσα σε βράχια, θάλασσα, όμορφα σπιτάκια και το λεωφορείο φτάνει στη Χώρα. Τι να πρωτοθαυμάσεις! Το τοπίο που κόβει την ανάσα. Τον οικισμό που θαμπώνει τη ματιά. Το φως που λούζει τους επιβλητικούς βράχους. Αμφιθεατρικά χτισμένο το χωριό, με ομοιόμορφα άσπρα σπίτια με τους θόλους και τους χτιστούς φούρνους, με τα στενά σοκάκια και την πλακόστρωτη πλατεία. Στα ακριανά σπίτι υπάρχουν ακόμα τα ερείπια του βενετσιάνικου κάστρου. Από εκεί αγναντεύει κανείς όσο αντέχει το μάτι του.
Αυτός πάντως που κόβει μαχαίρι τη ματιά, είναι ο Κάλαμος, ο εντυπωσιακός συμπαγής βράχος από ασβεστολιθικά πετρώματα, μονόλιθος όπως τον λένε επιστημονικά. Μονόλιθοι υπάρχουν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, όμως αυτός είναι ο μεγαλύτερος και ο δεύτερος στη Μεσόγειο μετά το Βράχο του Γιβραλτάρ. Φτάνει τα 460 μέτρα ύψος και στη μία πλευρά του, εκατό μέτρα χαμηλότερα, χτίστηκε στα ερείπια αρχαίου ναού, γύρω στο 1700, το μοναστήρι της Παναγίας της Καλαμιώτισσας. Δεν νοείται επίσκεψη στην Ανάφη χωρίς «προσκύνημα» στον Κάλαμο. Η πιο μεγάλη ώρα για το θηριώδη βράχο είναι η ανατολή, καθώς ο ήλιος πυρπολεί με κόκκινο το Αιγαίο.
Ενα δύσβατο μονοπάτι μέσα στην πλαγιά του Κάλαμου, οδηγεί στο Δρακοντόσπηλο. Ενα σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Η κατάβαση είναι δύσκολη και δεν ενδείκνυται σε όσους δεν έχουν καλή φυσική κατάσταση.
Αν όμως έχει κάνει «όνομα» η Ανάφη, αυτό οφείλεται στις παραλίες της. Τα ονόματα Κλεισίδι, Ρούκουνας, Κατσούνι, Καταλυμάτσα, Μέγας Ποταμός και Μοναστήρι έχουν συνδεθεί με το γαλαζοπράσινο κρύσταλλο των νερών. Μα και στο λιμάνι να κολυμπήσει κάποιος, ούτε που θα καταλάβει τη διαφορά.
Στο Κλεισίδι και τον Ρούκουνα υπάρχουν ταβερνάκια με τις ντόπιες σπεσιαλιτέ. Πουθενά δεν υπάρχουν ομπρέλες και ξαπλώστρες, ενώ επιτρέπεται το κάμπινγκ.
Η Ανάφη δεν φημίζεται για τη νυχτερινή ζωή της. Για όποιον πάντως θέλει, υπάρχουν μπαράκια που το βράδυ παίζουν μουσική για χορό.
Ολο το νησί έχει έκταση 38 τ.χλμ. και είναι στο μεγαλύτερο τμήμα του ορεινό. Συνολικά διαθέτει 30 χιλιόμετρα δρόμο με άσφαλτο και άλλα 40 χλμ. με χωματόδρομους που οδηγούν στις παραλίες, τις εκκλησίες και τα μοναστήρια. Μέσα από δρομάκια με σκίνα και θάμνους και μοσχοβολιστά θυμάρια. Εκτός από το κοινοτικό λεωφορείο, υπάρχει και επιχείρηση που νοικιάζει μηχανάκια.
Σε κάθε βήμα του νησιού υπάρχουν σημάδια της πλούσιας ιστορίας του. Εν συντομία υπενθυμίζουμε: ο θρύλος λέει ότι πήρε το όνομά της από τους Αργοναύτες όταν φανερώθηκε το νησί («ανεφάνη») μέσα στην καταιγίδα. Πρώτοι στο νησί εγκαταστάθηκαν Φοίνικες και λίγο αργότερα Δωριείς από τη νότια Πελοπόννησο, οι οποίοι κατοίκησαν στο κέντρο του νησιού και ίδρυσαν τον οικισμό της Ανάφης. Στη διάρκεια του 5ου αι. π.Χ. η Ανάφη έγινε μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας και ακολούθησε την τύχη των άλλων νησιών. Στον Μεσαίωνα το νησί ανήκε στο Δουκάτο της Νάξου και κυβερνήθηκε από μεγάλους οίκους της Βενετίας. Το 1537 λεηλατήθηκε από τον τρομερό πειρατή Μπαρμπαρόσα, υποδουλώθηκε στους Τούρκους και απελευθερώθηκε μαζί με τα υπόλοιπα νησιά.
Το ψηλότερο βουνό είναι η Βίγλα με την κορυφή της στα 584 μέτρα. Στα αρχαία και μεσαιωνικά χρόνια άναβαν οι φρυκτωρίες, οι φωτιές με τις οποίες μετέδιδαν μηνύματα από τα νησιά προς την ηπειρωτική Ελλάδα και τις μικρασιατικές ακτές.
Μια ιδέα για τον πολιτισμό που αναπτύχθηκε στο πέρασμα του χρόνου, μπορεί να πάρει ο επισκέπτης από την αρχαιολογική συλλογή που φυλάσσεται σε αίθουσα δίπλα στο κοινοτικό κατάστημα. Πήλινα και μαρμάρινα ειδώλια, αγγεία, κτερίσματα και άλλα αντικείμενα. «Μη φανταστείτε ότι έγιναν ανασκαφές και ήρθαν στο φως. Ολα αυτά βρέθηκαν στην επιφάνεια, σε πλαγιές και χωράφια. Πού και να γίνει συστηματική ανασκαφή, να δείτε τι έχουν να βρουν», μας λέει ο πρόεδρος της κοινότητας Ιάκωβος Ρούσσος.
Στο νησί λατρεύτηκε κατά την αρχαιότητα ο Απόλλων και τα ερείπια του ναού του Αιγλήτη Απόλλωνα υπάρχουν στον Κάλαμο. Στον περίβολο του αρχαίου ναού χτίστηκε η Παναγιά η Καλαμιώτισσα. Σήμερα σε όλο το νησί είναι διάσπαρτες 90 εκκλησίες κι εκκλησάκια. Η Παναγία η Καλαμιώτισσα γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου και τη μέρα αυτή γίνεται το μεγαλύτερο πανηγύρι της Ανάφης. Ενα πανηγύρι ξακουστό, που μαζεύει πιστούς και από τα διπλανά νησιά.
|