|
Τετάρτη, 07 Φεβρουάριος 2007 02:00 |
|
 Με σκοπό την επιβεβαίωση της θεωρίας του, ότι η παρακμή του Μινωικού πολιτισμού οφειλόταν στην έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, ο καθηγητής Σπυρίδων Μαρινάτος άρχισε τις ανασκαφές στο Ακρωτήρι το 1967 εγκαινιάζοντας μια νέα μεγάλη περίοδο στην ιστορία της αρχαιολογίας του Αιγαίου.
Αν και δεν επιβεβαίωσαν τη θεωρία του Μαρινάτου και παρά την περιορισμένη έκταση που έχει μέχρι σήμερα ερευνηθεί - ίσως λιγότερο από το 5% - οι ανασκαφές αυτές που συνεχίζονται μέχρι σήμερα, έχουν φέρει στο φως ένα τεράστιο όγκο ευρημάτων, από την επεξεργασία των οποίων αντλούνται πληροφορίες, οι οποίες εν πολλοίς συνέβαλαν στην αναθεώρηση πολλών παλαιών απόψεων για την πρώιμη ιστορία του Αιγαίου.
Είναι πλέον αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η θέση του Ακρωτηρίου κατοικήθηκε από τα μέσα περίπου της 5ης χιλιετίας π.Χ. Με την αυγή της 3ης χιλιετίας π.Χ., η μικρή παραθαλάσσια εγκατάσταση είχε ήδη μπει στην τροχιά του Πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωσή του. Καθώς μαρτυρεί η πληθώρα μαρμάρινων πρωτοκυκλαδικών ειδωλίων η Σαντορίνηϊκή κοινωνία χαιρόταν τα αγαθά του Πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού και το Ακρωτήρι εξελισσόταν σε αξιόλογο εμπορικό λιμάνι.
Στα τέλη της 3ης ή στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας π.Χ. ένα μεγάλης πνοής και κλίμακας πρόγραμμα πολεοδομικού σχεδιασμού μετέτρεψε το Ακρωτήρι σε μεγάλο αστικό κέντρο της Μέσης Εποχής του Χαλκού με μεγάλα οικοδομήματα και με κοσμοπολίτικο λιμάνι.
Οι εμπορικές συναλλαγές του εκτεινόμενες κυρίως στην ανατολική, ενδεχομένως δε και στη δυτική Μεσόγειο, όχι μόνο απέφεραν υλικό πλούτο αλλά και πλούτισαν τη Σαντορίνηϊκή κοινωνία με ιδέες και στοιχεία από άλλους πολιτισμούς που συνέβαλαv αποφασιστικά στην διαμόρφωση του αστικού της χαρακτήρα και στην συνεχή αναβάθμιση του πολιτισμού της.
Η τεχνική εξειδίκευση και ο καταμερισμός της εργασίας που καθρεφτίζονται στα προϊόντα του υλικού πολιτισμού (αγγειοπλαστική, μεταλλοτεχνία, ναυπηγική) μαρτυρούν τον αστικό χαρακτήρα της Σαντορίνηϊκής κοινωνίας, χαρακτήρα που τον επιβεβαιώνουν τα πολυώροφα αρχοντικά σπίτια με εντυπωσιακούς χώρους υγιεινής, με πλούσια οικοσκευή και περίτεχνα έπιπλα.
Οι μοναδικές τοιχογραφίες που ανασύρονται μέσα από τα ερείπια των αρχοντικών αυτών, πέρα από το ότι αποτελούν ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών για την καθημερινή ζωή και εμφάνιση των κατοίκων του Ακρωτηρίου, είναι ταυτόχρονα έργα υψηλής τέχνης, η οποία δεν είχε μπει απλώς στην υπηρεσία κάποιας συγκεντρωτικής εξουσίας προκειμένου να προβληθεί και να επιβάλει το κύρος της στους υποτελείς της.
Σε αντίθεση με τα δεσποτικά βασίλεια της Ανατολής και τα ανακτορικά κέντρα της Κρήτης, την τέχνη της Σαντορίνης τη χαίρονταν τα άτομα, οι αστοί, αυτοί οι ίδιοι οι δημιουργοί του πλούτου και του πολιτισμού: οι έμποροι, οι ναυτικοί, οι τεχνίτες.
Αυτής της κοινωνίας το τέλος σημάδεψε η μεγάλη έκρηξη του ηφαιστείου γύρω στα μέσα του 17ου ή 16ου αιώνα π. Χ.
*Του καθηγητή Χρίστου Ντούμα – Δ/ντού Ανασκαφών Ακρωτηρίου Σαντορίνης
|
Σαντορίνη 
