|
«Ολα είναι πιθανά». Μπορεί αυτή η φράση να κρύβει ελπίδα -σε κάποιες περιπτώσεις - εάν όμως πρόκειται για την εκτίμηση του μέλλοντος μιας επένδυσης είναι ουσιαστικά η απόλυτη «φρίκη». Σήμερα, ο κ. Χρήστος Λαζανάκης έχοντας επενδύσει περισσότερα από 2 εκατομμύρια ευρώ σε ένα πρότυπο υδροπονικό θερμοκήπιο στην Πάρο, και έχοντας μαζέψει την τρίτη σοδειά λαχανικών μέσα σε λιγότερο από ενάμιση χρόνο, γνωρίζει καλά ότι όταν έχεις να κάνεις με το ελληνικό Δημόσιο τότε «όλα είναι πιθανά».
Το φως είναι πλέον ορατό στο βάθος του δικού του τούνελ, εφόσον η επένδυσή του που έχει λάβει πράσινο φως εδώ για δύο χρόνια για να ενταχθεί στον αναπτυξιακό νόμο και άρα να επιδοτηθεί σε ποσοστό 40%, επιτέλους εγκρίθηκε από την αρμόδια Γνωμοδοτική Επιτροπή, του υπουργείου Οικονομικών. Ωστόσο, όπως ο ίδιος λέει «αν μου λέγατε να το ξανακάνω -σήμερα που γνωρίζω- ούτε που θα το σκεφτόμουν».
Βγαίνοντας από την πόρτα αντικρίζεις τη θάλασσα του Αιγαίου και αν το βλέμμα σταθεί λίγο πιο μακριά βλέπεις έως απέναντι τη Νάξο. Δεν πρόκειται για την προνομιακή θέα ενός πολυτελούς μπανγκαλόου από αυτά που έχουν πλημμυρίσει το νησί της Πάρου, αλλά για το περιβάλλον εκτός του, πρωτοποριακής τεχνολογίας, θερμοκηπίου δέκα στρεμμάτων που έχει στηθεί στα ανατολικά του νησιού, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Νάουσα. Ο κ. Χρήστος Λαζανάκης είναι οικονομολόγος και είχε εταιρεία με σκάφη αναψυχής για πολλά χρόνια, έως ότου αποφάσισε να αποσυρθεί από το συγκεκριμένο επάγγελμα. Δεν ήθελε όμως να... αποσυρθεί γενικώς. Δύο πράγματα πιστεύει ότι έχουν μέλλον στην Ελλάδα. Ο τουρισμός και η πρωτογενής παραγωγή. Με το πρώτο έχει ήδη ασχοληθεί αρκετά, αποφάσισε λοιπόν να καταπιαστεί με το δεύτερο. Ξεκίνησε στα τυφλά, χωρίς να γνωρίζει παρά ελάχιστα για το πώς μεγαλώνουν τα φυτά. Κάτι σαν «ποιος κρέμασε τα κεράσια στο δέντρο», ρωτάω και η σιωπή που ακολουθεί είναι εύγλωττη.
Η απόφαση για το θερμοκήπιο όμως ήρθε ύστερα από μεγάλη σκέψη. «Διάβασα, ρώτησα, επισκέφτηκα το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και έτσι έμαθα», εξηγεί.
«Γιατί στην Πάρο; Γιατί διαλέξατε ένα τουριστικό νησί για αγροτική παραγωγή»; «Γιατί βρίσκεται στο κέντρο των Κυκλάδων και έχει πολύ καλή ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Αθήνα και πολύ καλές κλιματολογικές συνθήκες. Επίσης, σκέφτηκα ότι αν αποτύχω τουλάχιστον θα μου μείνει η γη». Για του λόγου το αληθές, καταμεσήμερο καλοκαιριού και ενώ η Αθήνα «ψήνεται», το θερμόμετρο δείχνει 29 βαθμούς Κελσίου και στο νησί φυσούν βόρειοι άνεμοι.
Με την απόφαση ξεκινά και η περιπέτεια. Στην αρχή τα πράγματα έγιναν ανέλπιστα γρήγορα για τα ελληνικά δεδομένα. Τον Σεπτέμβριο του 2008 κατέθεσε την αίτηση για την ένταξη της επένδυσης (συνολικού προϋπολογισμού 2.480.000 ευρώ σύμφωνα με τη μελέτη) στον αναπτυξιακό νόμο και δύο μήνες αργότερα είχε λάβει την άδεια επιλεξιμότητας. Δηλαδή γνώριζε ότι η επένδυσή του είχε τις προϋποθέσεις για να επιδοτηθεί, σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Εφόσον είχε αρχικώς «το καλώς έχειν» και τη δυνατότητα να λάβει δάνειο αποφάσισε να προχωρήσει άμεσα στην κατασκευή του θερμοκηπίου- μονάδα υδροπονικής καλλιέργειας, ανοίγοντας τους ασκούς της γραφειοκρατίας. Χαρτί από το Δασαρχείο που έπρεπε να ταξιδέψει από τη Σύρο στη Νάξο και από εκεί στην Πάρο, αυτοψία από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, έγκριση από τον δήμο κ.τλ.
Παρ’ όλα αυτά το θερμοκήπιο στήθηκε και το φθινόπωρο του 2009 μάζεψε την πρώτη του σοδειά, τον Δεκέμβριο τη δεύτερη και τώρα φυτεύει για τρίτη φορά «όχι ντομάτες τώρα γιατί έχουν χαμηλή τιμή μέσα στο κατακαλόκαιρο», εξηγεί.
Οσο για την έγκριση ένταξης της επένδυσης -που ήδη λειτουργεί κανονικά- στον αναπτυξιακό νόμο μόλις τον προηγούμενο μήνα ολοκληρώθηκε η σχετική διαδικασία. Το βασικό πρόβλημα ήταν οι ρυθμοί των υπηρεσιών. Η αρμόδια Γνωμοδοτική Επιτροπή συνεδρίασε πριν από έναν ακριβώς χρόνο -τον Ιούλιο του 2009- για τελευταία φορά. Μετά όσο καιρό οι επενδύσεις περίμεναν στο συρτάρι ήρθαν οι εκλογές, άλλαξαν οι αρμόδιοι συγκροτήθηκε καινούργια επιτροπή...
Ο κ. Χρήστος Λαζανάκης είναι «τυχερός». Είχε τη δυνατότητα να δανειστεί ο ίδιος από την τράπεζα ακόμα και χωρίς να έχει το «χαρτί» της έγκρισης. Επίσης, είναι οικονομολόγος και γνωρίζει τι ακριβώς έπρεπε να κάνει. «Αν κάποιος είναι άπειρος δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα ξεπερνούσε όλα τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν», λέει. Η συζήτησή μας τελειώνει εσπευσμένα. Επιτέλους, έχουν φτάσει τα μικρά φυτά από φυτώριο της Κρήτης και πρέπει να οργανώσει τη φύτευση του θερμοκηπίου το βράδυ.
Δεν έχεις πολλά περιθώρια λάθους
Διάλεξε να φτιάξει ένα υδροπονικό θερμοκήπιο «υψηλής τεχνολογίας», όπου τα φυτά δεν μεγαλώνουν στο έδαφος, αλλά σε υπόστρωμα ελαφρόπετρας. Με αυτό το τρόπο της καλλιέργειας πετυχαίνεις πολύ μεγάλη απόδοση αν όλα γίνουν όπως πρέπει. Διαφορετικά μπορεί να έρθει η καταστροφή.
«Σε αυτές τις καλλιέργειες πρέπει να ακολουθείς μια συγκεκριμένη συνταγή θρέψης και ποτίσματος τους φυτού. Καθώς το φυτό δεν λαμβάνει θρεπτικές ουσίες παρά μόνο από σένα, δεν έχεις και πολλά περιθώρια λάθους», επισημαίνει ο κ. Λαζανάκης.
Τα φυτά ποτίζονται από τα όμβρια που συγκεντρώνονται σε μια δεξαμενή και από ένα πηγάδι η σύσταση του νερού του οποίου «μετριέται» κάθε δεκαπενθήμερο. Μέσα στο θερμοκήπιο οι συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία) είναι απολύτως ελεγχόμενες από μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας. Για τη γονιμοποίηση όμως ώστε να φτιαχτεί καρπός, χρειάζονται βομβίνοι (είδος μέλισσας) τους οποίους την πρώτη φορά ξέχασε να βάλει. «Καθόμουν και κοιτούσα τα φυτά και αναρωτιόμουν τι συμβαίνει», λέει γελώντας.
Tης Τανιας Γεωργιοπουλου
|
Πάρος 
