«Ακόμη και αυτή η τσιγκούνικη ανθολόγηση δεν καλύπτει επ' ουδενί το σύνολο των άγνωστων κτισμάτων της ενδοχώρας, που κρύβει ακόμη πολλούς θησαυρούς.
Αυτή την κρυφή και άγνωστη Ερμούπολη ας την αφήσουμε να την ανακαλύψει με την ησυχία του ο κάθε φιλέρευνος ταξιδιώτης με τον τρόπο που οι δύτες ανασύρουν τ' αγάλματα από το βυθό...»
Πάνε χρόνια, αλλα τον θυμάμαι σαν και τώρα τον Μάνο Ελευθεριου να παρουσιάζει στη Στοά του Βιβλίου το βιβλίο του «Νεοκλασική Ερμούπολη». Ζούσε και ο μακαρίτης ο Μάρκος Φρέρης. Τυχερή η Σύρα, προνομιούχος όπως κάθε τόπος που διαθέτει οξυνοα πνευματικά μεγέθη, που διατηρούν ζωντανές τις μνήμες του γενέθλιου τόπου. Στη φωτισμένη χορεία ανησκει και ο Συριανός φιλόλογος-φιλόσοφος Ευάγγελος Ν. Ρούσσος. Ο συγγραφέας της χειρόγραφης-καλλιγραφημένης πραγματείας «Φερεκύδης ο Σύριος» (έκδοση του Διεθνούς Κέντρου Ερευνας Αίσωπος-Λα Φοντέν), μας παραδίδει τώρα το 300 σελίδων «Τοπωνυμικο Σύρου» από τις ίδιες εκδόσεις, του σπουδαίου δάσκαλου Δημήτρη Βαρθαλίτη, γνωστού από τα «Συριανά γράμματα».
Ο γερμανοσπουδαγμένος, συνεργάτης της Ακαδημίας Αθηνών, 80χρόνος σήμερα Ρούσσος, που ζει σε γηροκομείο, καταπιάνεται εδώ με τα τοπωνύμια της ιστορίας και του πολιτισμού της Σύρας, παρέχοντας πληροφορίες, κοινωνικές, θρησκευτικές, τοπογραφικές, γεωγραφικές, εθνολογικές, λαογραφικές, γι΄ αυτό και είναι αναγκαία η μελέτη τους. Μη ξεχνάμε πως η ονοματοθεσία συναρτάται από τη φύση του εδάφους, το χρώμα, το σχήμα, η χρήση του, ποικίλα κτίσματα, φυτά και δέντρα που ευδοκιμούν, ζώα που συχνάζουν, παραδόσεις, ακόμη και οι ιδιοκτήτες ενός τόπου δίνουν το όνομά τους σ΄ αυτόν. Οπως έλεγε ο Αντώνιος Μηλιαράκης, γεωγράφος και ιστορικός τα τοπωνύμια μοιάζουν με «επιγραφάς γεγλυμμένας επί του εδάφους»
|