|
Οι νέοι κατασκευαστές της ιστορίας μας κερδίζουν δίχως ενοχές κι είναι προφήτες, μάλιστα, μιας στρατηγικής με βάση την οποία το νησί θα γίνει κέντρο εμπορικό, τα κύματα του ωκεανού θα σκάσουν ένα χαμόγελο-γκριμάτσα σαν γκαρσόνια, σαν ταξιτζήδες, τούτες οι νέες οι παραθαλάσσιες φυτείες σκλαβιά με δίχως αλυσίδες και δίχως αίμα να χυθεί μονάχα φράχτες και ταμπέλες για χαλκάδες, νέες υποβαθμίσεις.
Πρόκειται για απόσπασμα ποιήματος που δημοσίευσε φέτος ένας γηραιός ποιητής από ένα νησί των Μικρών Αντιλλών. Θα μπορούσε να το ’χει γράψει κι ένας ποιητής από τη Μύκονο, τη Σέριφο, τη Σίκινο, τη Μήλο (την Αμοργό, την Κίμωλο, την Κω, τη Σαντορίνη...).
Ομως, αυτό θα απαιτούσε κάποιος ανάμεσά μας να ’χει κοιταχτεί όχι τώρα αλλά εδώ και δεκαετίες στον καθρέφτη. Οπως αυτός ο μιγάς απόγονος των σκλάβων από την Καραϊβική, ο νομπελίστας Ουόλκοτ, που εξέδωσε εν ζωή τον επικήδειό του (Λευκοί Ερωδιοί, 2010 – εκεί το ποίημα «Οι ακακίες», από όπου το αρχικό απόσπασμα). Υπήρξαν και σε μας φωνές δηλωτικές μιας άβολης ταυτότητας. Μα ήταν χαμηλότονες, πικρές. Μεταπολεμικές; Μεταπολιτευτικές; Ηττημένες εξαρχής.
Ο Ουόλκοτ παραμερίζει τα σκουπίδια κι ονειρεύεται: Ενιωθα τέτοια ελευθερία γράφοντας κάτω από τις ακακίες. Σε άλλο ποίημα, αφιερωμένο στον Ομπάμα, αποτινάζει από τη μακρινή πατρίδα και των δύο, την Αφρική, την προκατειλημμένη, καταθλιπτική ματιά «αυτού του μπάσταρδου», που δεν είναι άλλος από τον Τζόζεφ Κόνραντ.
Εμείς παραστήσαμε πως αγνοούμε τις Κυκλάδες της αυθαίρετης, κακόγουστης δόμησης και της περιβαλλοντικής καταστροφής: επιμείναμε να τις διαβάζουμε στο μεγαλεπήβολο λεξιλόγιο του Ελύτη, σαν να μην έτρεχε τίποτα. Ζώντας ανάμεσά μας, ο μετανάστης Αλβανός ποιητής Λουάν Τζούλης αναρωτήθηκε εύλογα: Δεν έχω όνομα και δεν μπορώ να βρωτις αφορμές που είχαν τα μάτια του Ελύτη να δουν γοργόνες μες στου Αιγαίου το νερό (Η βιογραφία των ματιών, 2006). Οτι μας βλέπει καθαρότερα ο ξένος φτωχός μας ξάδερφος –όχι ο ονειροπαρμένος ουμανιστής που ξεβράζεται στις ακτές μας κυνηγώντας τις δικές του χίμαιρες– ούτε λόγος…
Ο Χάκκας ίσως (ποιος άραγε θυμάται τον Μπιντέ;), ο Αναγνωστάκης, ο Βακαλόπουλος. Σώπασαν γρήγορα, αναμίχθηκαν ελάχιστα. Τώρα όλα τα «μετά» τελείωσαν. Δεν αναπτυχθήκαμε φουντώσαμε νοσηρά, σε μια κουτοπόνηρη διγλωσσία στεφανωμένη με το πιο κιτς αρχαιοπρεπές μεγαλείο.
Φαντασιωνόμασταν κληρονομικά δικαιώματα σε θρόνους και αξιώματα, για να νομιμοποιήσουμε το δικαίωμα στην αυτοκαταστροφή. Στο τοπίο που φροντίσαμε να συνθέσουμε ως φόντο, οι μεγάλοι ποιητές μας του εικοστού αιώνα θα ηχούσαν πλέον κωμικά, παράξενα. Πού να το ξαναπιάσουμε το νήμα; Ισως στην άκρη ενός κύματος σιωπής… «Θεσσαλονίκη, μέρες του 1969 μ.Χ.» Ελπίζοντας πάντοτε πως κάποτε θα σταματήσει η αλυσίδα Ισως στα παιδιά των παιδιών τους ή στα παιδιά των παιδιών των παιδιών τους. Προς το παρόν, στον παλιό δρόμο που λέγαμε, υψώνεται η Τράπεζα Συναλλαγώνεγώ συναλλάσσομαι, εσύ συναλλάσσεσαι αυτός συναλλάσσεται Τουριστικά γραφεία και πρακτορεία μεταναστεύσεωςεμείς μεταναστεύουμε, εσείς μεταναστεύετε, αυτοί μεταναστεύουν Οπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει, έλεγε κι ο Ποιητής Η Ελλάδα με τα ωραία νησιά, τα ωραία γραφεία, τις ωραίες εκκλησιές Η Ελλάς των Ελλήνων.
Tης Μαριας Tοπαλη
|
Απόψεις 
